I. Cel i zakres procedury

1. Celem procedury jest określenie zasad postępowania w przypadku wtargnięcia na teren szkoły osoby nieuprawnionej lub wystąpienia zagrożenia ze strony osoby trzeciej, w szczególności w razie agresji, gróźb, przemocy, posiadania broni lub innego niebezpiecznego przedmiotu albo bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia.
2. Procedura ma na celu ochronę życia i zdrowia uczniów, pracowników oraz innych osób przebywających na terenie szkoły, a także uporządkowanie zasad alarmowania, powiadamiania służb, organizacji opieki nad uczniami i postępowania po zdarzeniu.
3. Procedura obowiązuje dyrektora, nauczycieli, pracowników administracji i obsługi, osoby prowadzące zajęcia lub wykonujące pracę na terenie szkoły oraz inne osoby przebywające na jej terenie – w zakresie adekwatnym do ich roli i możliwości bezpiecznego działania.
4. Procedurę stosuje się łącznie z obowiązującymi w szkole przepisami BHP, instrukcją bezpieczeństwa pożarowego, planami ewakuacji, standardami ochrony małoletnich oraz innymi dokumentami dotyczącymi bezpieczeństwa. W razie rozbieżności pierwszeństwo mają przepisy prawa i polecenia właściwych służb.

II. Zasady podstawowe

1. Życie i zdrowie ludzi mają pierwszeństwo przed ochroną mienia, dokumentacji i wyposażenia.
2. Każdy pracownik, który zauważy zagrożenie lub uzyska wiarygodną informację o nim, niezwłocznie przekazuje ją dyrektorowi lub osobie wyznaczonej. W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia samodzielnie i bez zwłoki dzwoni pod numer 112; nie musi wcześniej uzyskiwać zgody dyrektora.
3. Nie należy podejmować działań wymagających konfrontacji z osobą agresywną, próbować jej obezwładniać ani odbierać jej niebezpiecznych przedmiotów.
4. Do sytuacji dobiera się sposób działania odpowiedni do miejsca i rodzaju zagrożenia. Ewakuację podejmuje się tylko wtedy, gdy droga oddalenia się jest bezpieczna. Jeśli opuszczenie pomieszczenia narażałoby ludzi na niebezpieczeństwo, należy pozostać w możliwie bezpiecznym miejscu i stosować się do poleceń służb.
5. Pracownicy zachowują spokój, wydają krótkie, jasne polecenia i nie rozpowszechniają niesprawdzonych informacji.
6. Nie wolno wracać do strefy zagrożenia ani do budynku po rzeczy osobiste bez zgody właściwych służb lub osoby kierującej działaniami.

III. Definicje

Osoba nieuprawniona – osoba przebywająca na terenie szkoły bez wymaganej zgody lub niezgodnie z obowiązującymi zasadami dostępu. Sam fakt bycia osobą z zewnątrz nie oznacza, że stanowi ona zagrożenie.

Osoba stwarzająca zagrożenie – osoba, której zachowanie wskazuje na możliwość naruszenia bezpieczeństwa, zdrowia lub życia innych osób.

Zagrożenie bezpośrednie – sytuacja, w której istnieje realne i aktualne niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia.

Strefa zagrożenia – obszar, w którym przebywanie może wiązać się z niebezpieczeństwem.

Osoba koordynująca działania szkoły – dyrektor, a podczas jego nieobecności wyznaczona osoba zastępująca, koordynująca działania organizacyjne do czasu przejęcia kierowania przez właściwe służby.

Alarm wewnętrzny – ustalony w szkole sposób niezwłocznego przekazania pracownikom i osobom przebywającym w budynku informacji o zagrożeniu oraz niezbędnych poleceń.

IV. Rozpoznanie i zgłoszenie zagrożenia

1. Za sygnały wymagające reakcji uznaje się w szczególności: próbę wejścia lub przebywanie na terenie szkoły bez uprawnienia, agresję słowną lub fizyczną, groźby, niszczenie mienia połączone z zagrożeniem dla osób, ujawnienie broni lub innego niebezpiecznego przedmiotu, a także zachowanie wskazujące na bezpośrednie niebezpieczeństwo.
2. Pracownik, który zauważy zdarzenie:
3. ocenia sytuację z bezpiecznej odległości i nie naraża siebie ani innych;
4. powiadamia dyrektora lub osobę wyznaczoną, podając miejsce, rodzaj zdarzenia i znane okoliczności;
5. w razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia niezwłocznie dzwoni pod 112;
6. ostrzega osoby znajdujące się w pobliżu, o ile można to zrobić bezpiecznie;
7. stosuje się do poleceń dyrektora, osoby koordynującej oraz służb.
8. Nie należy samodzielnie sprawdzać podejrzanych przedmiotów, dotykać ich, przenosić ani podejmować prób ich neutralizacji. Należy oddalić osoby od miejsca i powiadomić służby.

V. Postępowanie w zależności od rodzaju zdarzenia

1. Osoba nieuprawniona, która nie zachowuje się agresywnie

12. Pracownik informuje dyrektora lub osobę wyznaczoną i – jeśli jest to bezpieczne – spokojnie ustala cel wizyty oraz wskazuje obowiązujące zasady wejścia do szkoły.
13. Jeżeli osoba nie ma prawa przebywać w danym miejscu, pracownik może poprosić ją o opuszczenie terenu lub skierować do sekretariatu/wejścia, zgodnie z organizacją pracy szkoły.
14. W razie odmowy opuszczenia terenu, uporczywego naruszania zasad lub eskalacji zachowania należy powiadomić dyrektora i rozważyć wezwanie Policji.
15. Nie należy stosować siły fizycznej ani prowadzić sporu, który może doprowadzić do eskalacji.

2. Osoba agresywna lub grożąca innym

16. Nie podejmować konfrontacji; zachować bezpieczny dystans i, jeśli to możliwe, wycofać się w bezpieczne miejsce.
17. Niezwłocznie powiadomić dyrektora lub osobę wyznaczoną. Jeżeli istnieje zagrożenie życia lub zdrowia, zadzwonić pod 112.
18. Ostrzec osoby znajdujące się w pobliżu i odsunąć uczniów od zagrożenia, ale wyłącznie wtedy, gdy można to zrobić bezpiecznie.
19. Nie dopuszczać uczniów do osoby stwarzającej zagrożenie i nie pozwalać im na samodzielne obserwowanie zdarzenia z bliska.
20. Jeżeli osoba oddali się, nie ścigać jej. Zapamiętać z bezpiecznej odległości możliwe do ustalenia informacje i przekazać je służbom.

3. Bezpośredni atak lub podejrzenie posiadania broni/niebezpiecznego przedmiotu

21. Natychmiast powiadomić numer alarmowy 112, jeśli zgłoszenia nie dokonała już inna osoba. Przekazać znane informacje i wykonywać polecenia operatora.
22. Nie zbliżać się do napastnika, nie próbować odbierać mu broni lub przedmiotu ani podejmować samodzielnej interwencji.
23. Jeżeli istnieje bezpieczna droga oddalenia się od zagrożenia, należy opuścić zagrożony obszar wraz z uczniami pozostającymi pod opieką, nie przechodząc w pobliżu napastnika.
24. Jeżeli opuszczenie pomieszczenia lub budynku byłoby niebezpieczne, należy pozostać w możliwie bezpiecznym miejscu, zamknąć i – jeśli można to zrobić bez narażenia – zabezpieczyć drzwi, ograniczyć widoczność i hałas oraz wyciszyć urządzenia.
25. Nie otwierać drzwi osobom, których tożsamości i uprawnień nie można bezpiecznie potwierdzić, z wyjątkiem sytuacji, gdy polecenie wydają rozpoznani funkcjonariusze lub służby ratunkowe.
26. Po przybyciu służb zachować spokój, nie wykonywać gwałtownych ruchów, trzymać ręce widoczne i bezwzględnie stosować się do poleceń funkcjonariuszy.

Uwaga: wybór ewakuacji lub pozostania w pomieszczeniu zależy od bieżącej sytuacji. Nie należy stosować jednego schematu bez uwzględnienia lokalizacji zagrożenia i poleceń służb.

VI. Alarmowanie i komunikacja wewnętrzna

1. Szkoła ustala i podaje pracownikom do wiadomości dostępne sposoby alarmowania, w tym sposób podstawowy oraz awaryjny na wypadek braku zasilania lub niesprawności urządzeń.
2. Komunikat alarmowy powinien być krótki, jednoznaczny i zawierać – w miarę możliwości – rodzaj zagrożenia oraz polecenie dotyczące bezpiecznego zachowania. Treść komunikatów i sygnałów zatwierdza dyrektor w odrębnym załączniku.
3. Informacje przekazuje się kanałami dostępnymi w szkole, np. komunikatem głosowym, telefonem służbowym lub innym przyjętym środkiem. Nie należy podawać przez ogólnodostępny system szczegółów, które mogłyby zwiększyć zagrożenie.
4. Pracownicy nie przekazują uczniom i rodzicom informacji niesprawdzonych ani nie publikują w mediach społecznościowych zdjęć, nagrań, lokalizacji osób zagrożonych lub działań służb.

VII. Zasady ochrony i opieki nad uczniami

27. Nauczyciel sprawujący opiekę nad uczniami odpowiada za ich bezpieczeństwo w zakresie wynikającym z sytuacji i możliwości bezpiecznego działania.
28. Nauczyciel wydaje krótkie, spokojne i jednoznaczne polecenia, nie dopuszcza do samowolnego przemieszczania się uczniów w kierunku zagrożenia i nie pozwala im na kontakt z osobą stwarzającą zagrożenie.
29. Jeśli bezpieczne jest opuszczenie zagrożonego obszaru, nauczyciel kieruje uczniów do miejsca wskazanego w szkolnym planie ewakuacji lub przez służby. Jeżeli wyjście jest niebezpieczne, pozostaje z uczniami w możliwie bezpiecznym miejscu.
30. W miarę możliwości nauczyciel sprawdza stan liczbowy grupy i przekazuje informację o osobach brakujących lub wymagających pomocy dyrektorowi albo służbom.
31. Szczólną uwagę należy zwrócić na uczniów z niepełnosprawnościami, ograniczoną mobilnością, trudnościami w komunikacji lub wymagających dodatkowego wsparcia.
32. Uczniowie wykonują polecenia nauczycieli, dyrektora i służb, nie wracają po rzeczy osobiste i nie podejmują samodzielnych prób interwencji.
33. Nie należy pozwalać uczniom na samodzielne udawanie się w kierunku zagrożenia, obserwowanie zdarzenia z bliska ani kontaktowanie się z osobą stwarzającą zagrożenie.

VIII. Ograniczenie dostępu do zagrożonej strefy

34. Jeżeli jest to możliwe bez narażania życia lub zdrowia, należy zamknąć drzwi prowadzące do zagrożonej strefy i ostrzec osoby znajdujące się w pobliżu.
35. Nie wolno podejmować działań wymagających zbliżenia się do osoby stwarzającej bezpośrednie zagrożenie.
36. Nie należy blokować dróg ewakuacyjnych ani zabezpieczać pomieszczeń w sposób uniemożliwiający bezpieczne opuszczenie ich w razie innego zagrożenia.
37. Do strefy zagrożenia mogą wejść wyłącznie uprawnione służby lub osoby działające na ich polecenie.

IX. Zadania dyrektora lub osoby zastępującej

38. Koordynuje działania organizacyjne szkoły do czasu przejęcia kierowania przez właściwe służby, z zastrzeżeniem, że nie podejmuje działań narażających siebie lub innych.
39. Zapewnia niezwłoczne powiadomienie Policji i innych właściwych służb stosownie do charakteru zdarzenia; nie wstrzymuje zgłoszenia dokonywanego przez pracownika.
40. Przekazuje pracownikom niezbędne, sprawdzone informacje i polecenia dotyczące ochrony uczniów.
41. W miarę możliwości przekazuje służbom informacje o układzie budynku, miejscu zdarzenia, liczbie osób w szkole, osobach poszkodowanych lub wymagających pomocy oraz innych istotnych okolicznościach.
42. Wyznacza – jeśli jest to bezpieczne i możliwe – osobę do kontaktu ze służbami oraz osobę odpowiedzialną za zebranie informacji o stanie uczniów.
43. Organizuje kontakt z rodzicami lub opiekunami prawnymi, uwzględniając zalecenia służb i konieczność niezakłócania działań ratowniczych.
44. Podejmuje decyzje organizacyjne dotyczące zawieszenia zajęć, ewakuacji lub innych działań w zakresie swoich kompetencji i zgodnie z poleceniami służb.
45. Po zdarzeniu organizuje dokumentowanie sytuacji, wsparcie uczniów i pracowników oraz analizę zastosowanych działań.

W razie nieobecności dyrektora zadania koordynacyjne wykonuje osoba uprzednio wyznaczona przez dyrektora, zgodnie z organizacją pracy szkoły i zakresem udzielonych upoważnień.

X. Zadania pracowników szkoły

46. Niezwłocznie reagują na zauważone zagrożenie i przekazują informację dyrektorowi lub osobie wyznaczonej.
47. W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dzwonią pod 112, jeśli nie ma pewności, że zgłoszenia dokonała inna osoba.
48. Stosują się do poleceń dyrektora, osoby koordynującej i właściwych służb.
49. Nie dopuszczają uczniów do strefy zagrożenia, o ile mogą to zrobić bezpiecznie.
50. Udzielają pierwszej pomocy osobom poszkodowanym w zakresie swoich umiejętności, jeżeli nie naraża to ich ani innych osób na niebezpieczeństwo.
51. Przekazują służbom istotne, znane im informacje o zdarzeniu, osobach zagrożonych i poszkodowanych.
52. Nie udostępniają osobom nieuprawnionym danych uczniów, informacji o przebiegu działań służb ani materiałów z miejsca zdarzenia.

XI. Powiadamianie służb – numer alarmowy 112

W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy niezwłocznie zadzwonić pod numer 112. Podczas zgłoszenia należy – w miarę możliwości – podać:

53. GDZIE? Nazwę i dokładny adres szkoły oraz wejście lub część budynku, jeśli jest to znane.
54. CO SIĘ STAŁO? Krótki i rzeczowy opis zdarzenia.
55. GDZIE JEST ZAGROŻENIE? Budynek, kondygnację, salę lub inne miejsce, o ile można to bezpiecznie ustalić.
56. KTO JEST ZAGROŻONY? Informację o uczniach, pracownikach i innych osobach znajdujących się w zagrożonej strefie.
57. CZY SĄ POSZKODOWANI? Przybliżoną liczbę i stan osób, jeśli są znane.
58. JAK WYGLĄDA OSOBA STWARZAJĄCA ZAGROŻENIE? Wyłącznie informacje możliwe do bezpiecznego ustalenia, bez zbliżania się do niej.
59. DANE ZGŁASZAJĄCEGO: imię, nazwisko i numer telefonu kontaktowego.

Po przekazaniu informacji należy pozostać na linii, jeśli operator tego wymaga, odpowiadać na pytania i wykonywać polecenia. Nie należy rozłączać się przed zakończeniem rozmowy przez operatora, chyba że sytuacja wymaga natychmiastowego działania dla ratowania życia.

XII. Postępowanie po przybyciu Policji lub innych służb

60. Dyrektor lub wyznaczony pracownik, o ile jest to bezpieczne, przekazuje służbom posiadane informacje o zdarzeniu, budynku, liczbie osób i osobach wymagających pomocy.
61. Wszyscy pracownicy i uczniowie stosują się do poleceń funkcjonariuszy i ratowników.
62. Nie należy samowolnie wracać do zagrożonego pomieszczenia, budynku ani opuszczać miejsca wskazanego przez służby.
63. Nauczyciele przekazują służbom informacje o ewentualnym braku uczniów lub innych osób.
64. Osobom poszkodowanym zapewnia się pomoc medyczną. Pierwszej pomocy udzielają osoby posiadające odpowiednie umiejętności, o ile jest to bezpieczne.
65. Powrót do budynku lub wznowienie zajęć może nastąpić po uzyskaniu zgody właściwych służb lub osoby uprawnionej do podjęcia takiej decyzji.

XIII. Postępowanie po zakończeniu zdarzenia

66. Dyrektor dokonuje wstępnej oceny przebiegu zdarzenia i zapewnia jego udokumentowanie zgodnie z obowiązującymi w szkole zasadami.
67. Szkoła podejmuje działania na rzecz zapewnienia uczniom i pracownikom bezpieczeństwa oraz – stosownie do potrzeb – pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
68. Rodzice lub opiekunowie prawni są informowani o zdarzeniu w zakresie i trybie ustalonym przez dyrektora, z uwzględnieniem zaleceń służb i ochrony danych osobowych.
69. Uczniowie mogą być przekazywani rodzicom lub opiekunom zgodnie z decyzjami dyrektora i zaleceniami służb. Należy ustalić sposób potwierdzenia odbioru, jeżeli wymaga tego sytuacja.
70. Nie wolno rozpowszechniać niezweryfikowanych informacji, wizerunku osób poszkodowanych ani szczegółów mogących naruszać ich prywatność lub utrudniać postępowanie służb.
71. Dyrektor analizuje przebieg zdarzenia, wnioski i potrzebę aktualizacji procedury, organizacji pracy lub szkoleń.

XIV. Zasady komunikacji i ochrony informacji

72. Komunikaty kierowane do uczniów i pracowników powinny być krótkie, spokojne, jednoznaczne i zgodne z ustaleniami służb.
73. Informacje przekazywane rodzicom i opiekunom pochodzą z oficjalnych, sprawdzonych źródeł szkoły lub właściwych służb.
74. Pracownicy nie udzielają mediom informacji o zdarzeniu, chyba że zostali do tego upoważnieni przez dyrektora.
75. Zabrania się publikowania w mediach społecznościowych zdjęć, nagrań, danych osobowych, lokalizacji osób zagrożonych lub niepotwierdzonych relacji z przebiegu zdarzenia.
76. Dokumentację zdarzenia przechowuje się i udostępnia zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych oraz zasadami obowiązującymi w szkole.

XV. Szkolenia, zapoznanie z procedurą i odpowiedzialność

77. Za wprowadzenie, aktualizację i udostępnienie procedury pracownikom odpowiada dyrektor szkoły.
78. Dyrektor zapewnia zapoznanie pracowników z procedurą, a fakt ten potwierdza się w sposób przyjęty w szkole.
79. Procedura jest omawiana podczas szkoleń i działań dotyczących bezpieczeństwa, z uwzględnieniem wieku i potrzeb uczniów oraz zasad określonych w odrębnych dokumentach.
80. Procedurę przegląda się co najmniej raz w roku szkolnym oraz po zdarzeniu, zmianie organizacji budynku, zmianie przepisów lub otrzymaniu istotnych zaleceń służb.
81. Za nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z procedury pracownicy ponoszą odpowiedzialność na zasadach określonych w przepisach prawa i regulacjach wewnętrznych.

XVI. Postanowienia końcowe

1. Procedura wchodzi w życie z dniem określonym w zarządzeniu Dyrektora szkoły.
2. Integralną część procedury stanowią załączniki, które dyrektor aktualizuje stosownie do zmian organizacyjnych i potrzeb szkoły.
3. Procedurę przechowuje się w miejscu dostępnym dla pracowników. Jej część zawierająca informacje organizacyjne i dane kontaktowe może być udostępniana wyłącznie osobom, które potrzebują tych informacji do wykonywania obowiązków.